Założenia metodologiczne

ZAŁOŻENIA METODOLOGICZNE I. MIĘDZYNARODOWEJ KONFERENCJI NAUKOWEJ  
Z CYKLU „PRAKSEOLOGIA W NAUKACH O BEZPIECZEŃSTWIE” 

NA TEMAT:

„MIĘDZYNARODOWY WYMIAR OCHRONY LUDNOŚCI I OBRONY CYWILNEJ”

Kalisz 19-20 listopada 2026 r.

Główny problem badawczy: w jaki  sposób rozwiązywać problemy funkcjonowania systemu ochrony ludności i obrony cywilnej w wymiarze międzynarodowym przy wsparciu sił zbrojnych (narodowych i sojuszniczych), a także licznych organizacji międzynarodowych?

Z tak sformułowanego głównego problemu badawczego wynika szereg problemów szczegółowych:

  1. Jaki jest charakter współczesnych zagrożeń bezpieczeństwa oraz w jakich kierunkach przebiega i zarysowuje się ich ewolucja?
  2. Jak budować odporność społeczną mieszkańców Aglomeracji Kalisko-Ostrowskiej w obecnych i perspektywicznych uwarunkowaniach?
  3. W jaki sposób działalność organizacji międzynarodowych – ONZ, NATO, UE, OBWE wpływa na funkcjonowanie systemu ochrony ludności i obrony cywilnej w Polsce?
  4. W jakim zakresie działania międzynarodowych organizacji humanitarnych, pomocowych i ratowniczych  przyczyniają się do zwiększenia efektywności działań systemu ochrony ludności i obrony cywilnej?
  5. Jakie główne wyzwania edukacyjne stoją przed systemem ochrony ludności i obrony cywilnej?
  6. W jakich warunkach podejmowane są decyzje w ochronie ludności i obronie cywilnej i na czym polega ich specyfika?
  7. W jaki sposób zapewniać ciągłość działania i realizację kluczowych procesów w państwie, podczas realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego, ochrony ludności i obrony cywilnej wobec licznych wyzwań, ryzyk i zagrożeń, również w wymiarze międzynarodowym?
  8. Jak zapewnić współpracę, koordynację i synchronizację działań administracji publicznej, służb, inspekcji i straży, sił zbrojnych, organizacji międzynarodowych, a także humanitarnych i społecznych?
  9. W jakich obszarach i kierunkach rozwijać i doskonalić system ochrony ludności i obrony cywilnej w aktualnych i perspektywicznych uwarunkowaniach? 
  10. Jakie są doświadczenia, dobre praktyki i rekomendacje innych państw w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej?

Celem Konferencji jest podjęcie debaty naukowej, stworzenie forum do prezentacji aktualnych wyników badań, integracja środowiska nauk o bezpieczeństwie poprzez wymianę poglądów, dobrych praktyk i opinii oraz wypracowanie rozwiązań i wniosków w zakresie funkcjonowania organów, podmiotów i zasobów ochrony ludności i obrony cywilnej w Polsce, również w wymiarze międzynarodowym, przy wsparciu sił zbrojnych (narodowych i sojuszniczych), a także wielu organizacji międzynarodowych.

Przedmiotem badań jest: funkcjonowanie systemu ochrony ludności i obrony cywilnej w środowisku międzynarodowym, ze szczególnym uwzględnieniem procesów współpracy, koordynacji, wsparcia i współdziałania pomiędzy administracją publiczną, siłami zbrojnymi państw narodowych i sojuszniczych oraz organizacjami międzynarodowymi w sytuacjach zagrożeń, kryzysów, katastrof i konfliktów zbrojnych.

W ujęciu szczegółowym przedmiot badań obejmuje:

•    organizację systemu ochrony ludności i obrony cywilnej; 

•    procedury współdziałania międzynarodowego; 

•    mechanizmy wsparcia wojskowego działań cywilnych; 

•    koordynację działań ratowniczych i humanitarnych; 

•    interoperacyjność podmiotów krajowych i międzynarodowych; 

•    wykorzystanie zasobów NATO, UE, ONZ, OBWE i innych organizacji; 

•    proces podejmowania decyzji w sytuacjach kryzysowych;

•    zapewnianie ciągłości działania i realizację kluczowych procesów w państwie;

•    budowanie odporności państwa i społeczeństwa w aktualnych i perspektywicznych uwarunkowaniach.

Podmiotem badań są instytucje, organizacje i uczestnicy odpowiedzialni za planowanie, organizowanie, koordynowanie i realizację działań ochronnych, ratowniczych oraz humanitarnych podczas sytuacji kryzysowych, katastrof i konfliktów zbrojnych w środowisku krajowym i międzynarodowym.

Przestrzeń badawcza: państwa NATO, UE oraz wybrane państwa partnerskie.

Perspektywa badawczaorganizacyjna, prawna, operacyjna, społeczna, krajowa
i międzynarodowa.

OGÓLNE I SZCZEGÓŁOWE OBSZARY TEMATYCZNE KONFERENCJI:

I. TRANSFORMACJA W POSTRZEGANIU BEZPIECZEŃSTWA  – ŚWIAT PEŁEN 
     ZAGROŻEŃ   –  OD UPORZĄDKOWANYCH HIERARCHII ZAGROŻEŃ PO 
     ROZPROSZONE I WEWNĘTRZNE NIEPEWNOŚCI:

– zagrożenia militarne i niemilitarne w wymiarze globalnym, regionalnym i lokalnym,

– ewolucja zagrożeń i ich hybrydowość,

– następstwa i kaskadowość zagrożeń,

– scenariusze rozwoju kryzysów i sytuacji kryzysowych,

– socjologiczne i psychologiczne aspekty kryzysów i sytuacji kryzysowych,

– wpływ zagrożeń na ludność, gospodarkę, infrastrukturę i środowisko. 

II.     OCHRONA LUDNOŚCI I OBRONA CYWILNA Z PERSPEKTYWY ORGANIZACJI 
         MIĘDZYNARODOWYCH:

– międzynarodowe prawo humanitarne (Konwencje Genewskie i Protokoły dodatkowe),

– standardy i zasady ochrony ludności i obrona cywilna w ujęciu teoretycznym i praktyce ONZ, UE, NATO, OBWE,

– współpraca państw w ramach ONZ, UE, NATO, OBWE,

– działalność organizacji humanitarnych, społecznych, ratowniczych i pozarządowych w ramach pomocy doraźnej i humanitarnej,

– wspólne standardy ochrony ludności i obrony cywilnej,

– współpraca i współdziałanie z siłami zbrojnymi w ochronie ludności i obronie cywilnej w ujęciu narodowym i sojuszniczym,

– koordynacja działań w sytuacjach kryzysowych.

III. PODMIOTY OCHRONY LUDNOŚCI I OBRONY CYWILNEJ W DZIAŁANICH 
          OCHRONNO-OBRONNYCH W ŚRODOWSKU MIĘDZYNARODOWYM:

– praktyczny wymiar działalności podmiotów ochrony ludności w środowisku międzynarodowym,

– dobre praktyki, wnioski i doświadczenia z działań, 

– współpraca, koordynacja i współdziałanie z podmiotami międzynarodowymi w ramach wspólnych standardów ochrony ludności i obrony cywilnej. 

IV. WYZWANIA EDUKACYJNE:

– cele i treści edukacji w obszarze ochrony ludności i obrony cywilnej,

– doświadczenia i wnioski ze szkoleń w ramach systemu ochrony ludności i obrony cywilnej,

– przygotowanie i realizacja ćwiczeń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej,

– doskonalenie form i metod kształcenia.

V. PODEJMOWANIE DECYZJI, ZAPEWNIANIE CIĄGŁOŚCI DZIŁANIA I REALIZACJA KLUCZOWYCH PROCESÓW W PAŃSTWIE W KONTEKŚCIE OCHRONY LUDNOŚCI I OBRONY CYWILNEJ:

– uwarunkowania i specyfika podejmowania decyzji w sytuacjach kryzysowych,

– zapewnianie ciągłości działania w ochronie ludności i obronie cywilnej,

– linie budowy odporności państwa i realizacja kluczowych procesów w kontekście ochrony ludności cywilnej.

VI.     DETERMINANTY I PERSPEKTYWY ROZWOJU SYSTEMU OCHRONY LUDNOŚCI I 
            OBRONY CYWILNEJ: 

– ewolucja zagrożeń a ochrona ludności i obrona cywilna,

– nowe technologie w ochronie ludności i obronie cywilnej,

– organy, podmioty i zasoby ochrony ludności i obrony cywilnej wobec aktualnych i   
     perspektywicznych wyzwań,

 – bezpieczeństwo zdrowotne personelu i ludności cywilnej podczas wojny i konfliktów zbrojnych

  – pomoc doraźna i humanitarna 

  – świat w dobie niepewności – kluczowe wyzwania ochrony ludności i obrony 
       cywilnej w wymiarze międzynarodowym.

VII.  BUDOWA ODPORNOŚCI SPOŁECZNEJ MIESZKAŃCÓW AGLOMERACJI KALISKO-
         OSTROWSKIEJ:

– zagrożenia społeczności lokalnych,

– działania organów, podmiotów ochrony ludności i obrony cywilnej w ramach budowy i uruchomiania mechanizmów odporności społecznej,

– zasoby ochrony ludności i obrony cywilnej,

– działania pomocowe w warunkach obrony cywilnej,

– współpraca i współdziałanie z administracją i siłami zbrojnymi,

– rola i zaangażowanie organizacji pozarządowych, społecznych i stowarzyszeń w systemie ochrony ludności i obrony cywilnej.