Założenia metodologiczne
ZAŁOŻENIA METODOLOGICZNE I. MIĘDZYNARODOWEJ KONFERENCJI NAUKOWEJ
Z CYKLU „PRAKSEOLOGIA W NAUKACH O BEZPIECZEŃSTWIE”
NA TEMAT:
„MIĘDZYNARODOWY WYMIAR OCHRONY LUDNOŚCI I OBRONY CYWILNEJ”
Kalisz 19-20 listopada 2026 r.
Główny problem badawczy: w jaki sposób rozwiązywać problemy funkcjonowania systemu ochrony ludności i obrony cywilnej w wymiarze międzynarodowym przy wsparciu sił zbrojnych (narodowych i sojuszniczych), a także licznych organizacji międzynarodowych?
Z tak sformułowanego głównego problemu badawczego wynika szereg problemów szczegółowych:
- Jaki jest charakter współczesnych zagrożeń bezpieczeństwa oraz w jakich kierunkach przebiega i zarysowuje się ich ewolucja?
- Jak budować odporność społeczną mieszkańców Aglomeracji Kalisko-Ostrowskiej w obecnych i perspektywicznych uwarunkowaniach?
- W jaki sposób działalność organizacji międzynarodowych – ONZ, NATO, UE, OBWE wpływa na funkcjonowanie systemu ochrony ludności i obrony cywilnej w Polsce?
- W jakim zakresie działania międzynarodowych organizacji humanitarnych, pomocowych i ratowniczych przyczyniają się do zwiększenia efektywności działań systemu ochrony ludności i obrony cywilnej?
- Jakie główne wyzwania edukacyjne stoją przed systemem ochrony ludności i obrony cywilnej?
- W jakich warunkach podejmowane są decyzje w ochronie ludności i obronie cywilnej i na czym polega ich specyfika?
- W jaki sposób zapewniać ciągłość działania i realizację kluczowych procesów w państwie, podczas realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego, ochrony ludności i obrony cywilnej wobec licznych wyzwań, ryzyk i zagrożeń, również w wymiarze międzynarodowym?
- Jak zapewnić współpracę, koordynację i synchronizację działań administracji publicznej, służb, inspekcji i straży, sił zbrojnych, organizacji międzynarodowych, a także humanitarnych i społecznych?
- W jakich obszarach i kierunkach rozwijać i doskonalić system ochrony ludności i obrony cywilnej w aktualnych i perspektywicznych uwarunkowaniach?
- Jakie są doświadczenia, dobre praktyki i rekomendacje innych państw w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej?
Celem Konferencji jest podjęcie debaty naukowej, stworzenie forum do prezentacji aktualnych wyników badań, integracja środowiska nauk o bezpieczeństwie poprzez wymianę poglądów, dobrych praktyk i opinii oraz wypracowanie rozwiązań i wniosków w zakresie funkcjonowania organów, podmiotów i zasobów ochrony ludności i obrony cywilnej w Polsce, również w wymiarze międzynarodowym, przy wsparciu sił zbrojnych (narodowych i sojuszniczych), a także wielu organizacji międzynarodowych.
Przedmiotem badań jest: funkcjonowanie systemu ochrony ludności i obrony cywilnej w środowisku międzynarodowym, ze szczególnym uwzględnieniem procesów współpracy, koordynacji, wsparcia i współdziałania pomiędzy administracją publiczną, siłami zbrojnymi państw narodowych i sojuszniczych oraz organizacjami międzynarodowymi w sytuacjach zagrożeń, kryzysów, katastrof i konfliktów zbrojnych.
W ujęciu szczegółowym przedmiot badań obejmuje:
• organizację systemu ochrony ludności i obrony cywilnej;
• procedury współdziałania międzynarodowego;
• mechanizmy wsparcia wojskowego działań cywilnych;
• koordynację działań ratowniczych i humanitarnych;
• interoperacyjność podmiotów krajowych i międzynarodowych;
• wykorzystanie zasobów NATO, UE, ONZ, OBWE i innych organizacji;
• proces podejmowania decyzji w sytuacjach kryzysowych;
• zapewnianie ciągłości działania i realizację kluczowych procesów w państwie;
• budowanie odporności państwa i społeczeństwa w aktualnych i perspektywicznych uwarunkowaniach.
Podmiotem badań są instytucje, organizacje i uczestnicy odpowiedzialni za planowanie, organizowanie, koordynowanie i realizację działań ochronnych, ratowniczych oraz humanitarnych podczas sytuacji kryzysowych, katastrof i konfliktów zbrojnych w środowisku krajowym i międzynarodowym.
Przestrzeń badawcza: państwa NATO, UE oraz wybrane państwa partnerskie.
Perspektywa badawcza: organizacyjna, prawna, operacyjna, społeczna, krajowa
i międzynarodowa.
OGÓLNE I SZCZEGÓŁOWE OBSZARY TEMATYCZNE KONFERENCJI:
I. TRANSFORMACJA W POSTRZEGANIU BEZPIECZEŃSTWA – ŚWIAT PEŁEN
ZAGROŻEŃ – OD UPORZĄDKOWANYCH HIERARCHII ZAGROŻEŃ PO
ROZPROSZONE I WEWNĘTRZNE NIEPEWNOŚCI:
– zagrożenia militarne i niemilitarne w wymiarze globalnym, regionalnym i lokalnym,
– ewolucja zagrożeń i ich hybrydowość,
– następstwa i kaskadowość zagrożeń,
– scenariusze rozwoju kryzysów i sytuacji kryzysowych,
– socjologiczne i psychologiczne aspekty kryzysów i sytuacji kryzysowych,
– wpływ zagrożeń na ludność, gospodarkę, infrastrukturę i środowisko.
II. OCHRONA LUDNOŚCI I OBRONA CYWILNA Z PERSPEKTYWY ORGANIZACJI
MIĘDZYNARODOWYCH:
– międzynarodowe prawo humanitarne (Konwencje Genewskie i Protokoły dodatkowe),
– standardy i zasady ochrony ludności i obrona cywilna w ujęciu teoretycznym i praktyce ONZ, UE, NATO, OBWE,
– współpraca państw w ramach ONZ, UE, NATO, OBWE,
– działalność organizacji humanitarnych, społecznych, ratowniczych i pozarządowych w ramach pomocy doraźnej i humanitarnej,
– wspólne standardy ochrony ludności i obrony cywilnej,
– współpraca i współdziałanie z siłami zbrojnymi w ochronie ludności i obronie cywilnej w ujęciu narodowym i sojuszniczym,
– koordynacja działań w sytuacjach kryzysowych.
III. PODMIOTY OCHRONY LUDNOŚCI I OBRONY CYWILNEJ W DZIAŁANICH
OCHRONNO-OBRONNYCH W ŚRODOWSKU MIĘDZYNARODOWYM:
– praktyczny wymiar działalności podmiotów ochrony ludności w środowisku międzynarodowym,
– dobre praktyki, wnioski i doświadczenia z działań,
– współpraca, koordynacja i współdziałanie z podmiotami międzynarodowymi w ramach wspólnych standardów ochrony ludności i obrony cywilnej.
IV. WYZWANIA EDUKACYJNE:
– cele i treści edukacji w obszarze ochrony ludności i obrony cywilnej,
– doświadczenia i wnioski ze szkoleń w ramach systemu ochrony ludności i obrony cywilnej,
– przygotowanie i realizacja ćwiczeń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej,
– doskonalenie form i metod kształcenia.
V. PODEJMOWANIE DECYZJI, ZAPEWNIANIE CIĄGŁOŚCI DZIŁANIA I REALIZACJA KLUCZOWYCH PROCESÓW W PAŃSTWIE W KONTEKŚCIE OCHRONY LUDNOŚCI I OBRONY CYWILNEJ:
– uwarunkowania i specyfika podejmowania decyzji w sytuacjach kryzysowych,
– zapewnianie ciągłości działania w ochronie ludności i obronie cywilnej,
– linie budowy odporności państwa i realizacja kluczowych procesów w kontekście ochrony ludności cywilnej.
VI. DETERMINANTY I PERSPEKTYWY ROZWOJU SYSTEMU OCHRONY LUDNOŚCI I
OBRONY CYWILNEJ:
– ewolucja zagrożeń a ochrona ludności i obrona cywilna,
– nowe technologie w ochronie ludności i obronie cywilnej,
– organy, podmioty i zasoby ochrony ludności i obrony cywilnej wobec aktualnych i
perspektywicznych wyzwań,
– bezpieczeństwo zdrowotne personelu i ludności cywilnej podczas wojny i konfliktów zbrojnych
– pomoc doraźna i humanitarna
– świat w dobie niepewności – kluczowe wyzwania ochrony ludności i obrony
cywilnej w wymiarze międzynarodowym.
VII. BUDOWA ODPORNOŚCI SPOŁECZNEJ MIESZKAŃCÓW AGLOMERACJI KALISKO-
OSTROWSKIEJ:
– zagrożenia społeczności lokalnych,
– działania organów, podmiotów ochrony ludności i obrony cywilnej w ramach budowy i uruchomiania mechanizmów odporności społecznej,
– zasoby ochrony ludności i obrony cywilnej,
– działania pomocowe w warunkach obrony cywilnej,
– współpraca i współdziałanie z administracją i siłami zbrojnymi,
– rola i zaangażowanie organizacji pozarządowych, społecznych i stowarzyszeń w systemie ochrony ludności i obrony cywilnej.